Suriye ve Ukrayna, Zelenskiy ile Ahmet el-Şara ne alâka?
Suriye ve Ukrayna, Zelenskiy ile Ahmet el-Şara ne alâka?
Eylül 2025’te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu görüşmeleri sırasında New York’ta Ahmed el-Şara ile Volodimir Zelenskiy arasında gerçekleşen temas, iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin yeniden tesisine yönelik ortak bir bildirinin imzalanmasıyla yeni bir sürecin kapısını aralamıştı.
Daha fazlasını keşfedin
Bebek arabaları
Çocuklar için dijital eğitim
Son Dakika Haber
Bu sürecin devamında Zelenskiy önce İstanbul’a geldi, ardından Türkiye tarafından tahsis edilen özel uçakla Şam’a geçti. Şam’daki görüşmeye Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da katılması, bu temasın sıradan bir ikili görüşme değil, Ankara’nın merkezinde yer aldığı çok katmanlı bir diplomatik girişim olduğunu açıkça ortaya koydu.Seyahat Rehberleri ve Seyahat Günlükleri
Ukrayna, Suriye ve Türkiye üçgeninde güç dengesi…
Zelenskiy’nin bu ziyareti, Ukrayna’daki savaş ile Orta Doğu’daki jeopolitik dönüşümün giderek iç içe geçtiğini ortaya koyan dikkat çekici bir hamle. Ukrayna, sahada edindiği askeri ve teknolojik tecrübeyi diplomatik bir araca dönüştürerek, yeni etki alanları açmanın peşinde.
Bu noktada Türkiye ile kurulan yakın temas, Ukrayna açısından, geçici bir taktikten çok, uzun vadeli bir stratejik yönelim. O nedenle Ankara’nın savaş boyunca hem Kiev hem de Rusya ile temasını sürdürmesi ve arabulucu rolünü koruması, bu süreci daha da anlamlı kılıyor.
Görüşmenin bir diğer boyutu ise güvenlik ve bölgesel denge arayışı. Orta Doğu’daki çatışma alanları giderek küresel güç rekabetinin merkezine yerleşirken, Ukrayna kriziyle bu coğrafya arasındaki bağlar da gün geçtikçe daha görünürleşiyor. Çünkü krizler birbirinden kopuk değil; aynı büyük stratejik denklemin birbirini etkileyen ve tetikleyen parçaları.
Suriye açısından bakıldığında ortaya çıkan tablo, dış politikada temkinli ama belirgin bir yön değişimini gösteriyor. Şam yönetimi, yalnızca mevcut müttefikleriyle sınırlı kalmayan, daha geniş ve çeşitlendirilmiş bir diplomatik hat kurma arayışını gizlemiyor. Ukrayna ve Türkiye heyetlerini aynı anda ağırlaması, bu yeni denge arayışının somut bir yansıması.
Şam`da ortaya çıkan üçlü formatın Türkiye’nin bölgesel denklemdeki merkezi rolünü daha da güçlendirdiği kesin. Aynı zamanda Ukrayna’nın küresel diplomasi hamlesi ile Suriye’nin yeni açılım arayışı, Şam’da kesişen ortak bir stratejik zemin oluşturuyor.
Üçlü masa, tek merkez…
Türkiye’nin Dışişleri Bakanı’nın Şam’da Ahmed el-Şara ile Volodimir Zelenskiy görüşmesine katılması, bu temasın sıradan bir diplomatik buluşma olmaktan öteye taşıdığı bir gerçek. Bu gerçek nedir? Ankara’nın sürece dışarıdan bakan bir aktör değil; doğrudan yön veren bir merkez olduğudur.
Bu işler öyle saldım çayıra mevlam kayıra modunda yürümez. Nitekim Dışişleri Bakanı Dr. Hakan Fidan, 31 Mart 2026’da Ukrayna Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov ile Ankara’da görüşmüştü. Kaynaklara göre, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’in Suriye ziyaretinin ana başlıkları bu görüşmede belirlendi.
Bu durum Türkiye’nin, bölgesel ve küresel ölçekte, arabulucu ve kolaylaştırıcı rolünü deyim yerindeyse dost düşman kim varsa gözünün içine sokuyor. Neden mi? Çünkü Ukrayna ile Suriye gibi doğrudan temas zemini sınırlı iki aktörün aynı masa etrafında buluşabilmesi, büyük ölçüde Ankara’nın açtığı diplomatik kanallar sayesinde mümkün oluyor da ondan. Türkiye hem Karadeniz hattında Ukrayna ile hem de sahadaki gerçeklik üzerinden Suriye ile temas kurabilen nadir ülkelerden.
Öte yandan; Şam’daki üçlü zirve, Türkiye’nin bölgesel ölçekte bir lojistik ve diplomatik merkez hâline geldiğini gösterdiği gibi Zelenskiy’nin İstanbul üzerinden Şam’a geçmesi ve Türk tarafının sürece eşlik etmesi, Karadeniz’den Doğu Akdeniz’e uzanan hattın Ankara üzerinden şekillendiğinin işareti.Seyahat Rehberleri ve Seyahat Günlükleri
Daha derin ve çoklu bir perspektif, Türkiye’nin yalnızca tarafları bir araya getirmekle kalmadığını; aynı zamanda ortaya çıkan yeni denklemin güvenlik, ekonomi ve siyasi boyutlarını da şekillendirdiğini betimliyor. Dolayısıyla bu fiili durum, klasik arabuluculuğun ötesine geçerek daha aktif ve yön verici bir rolü öne çıkarıyor
Fidan Cumhurbaşkanı Yardımcısı…
Türk Dışişleri Bakanı’nın o masada yer alması; görüşmenin tesadüfi değil, planlı ve çok boyutlu bir o kadar da kapsamlı jeopolitik ve diplomatik sürecin üst aklı olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Düşünsenize iki ülkenin cumhurbaşkanını aynı masada buluşturan, Türkiye`nin Dışişleri Bakanı. Tarihe not düşelim. Bakın buraya yazıyorum. Eğer köklü bir bakanlar kurulu değişimi olursa, Dr. Hakan Fidan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı.
Ukrayna, Suriye`nin hava savunma sistemini güçlendirecek…
Daha fazlasını keşfedin
Tablet bilgisayarlar
Basketbol ekipmanları
Spor
Zelenskiy, Şam ziyareti öncesinde Rusya ile dört yılı aşkın süredir devam eden savaş sırasında geliştirilen insansız hava araçları ve füze saldırılarına karşı koyma tecrübesini paylaşmak amacıyla Orta Doğu ülkelerine bir dizi ziyaret gerçekleştirdi. Bu temasların arka planında, Ukrayna’nın sahada edindiği savunma kabiliyetlerini diplomatik bir araç olarak kullanma arayışı var.
Suriye’deki yeni yönetimin, özellikle İsrail kaynaklı hava saldırılarından ciddi şekilde etkilendiği biliniyor. Coğrafi konum itibarıyla kuzeyde Türkiye, doğuda Irak, güneyde Ürdün, güneybatıda İsrail ve Lübnan ile çevrili; batıda ise Akdeniz’e açılan Suriye, çok yönlü güvenlik baskısı altında.
Şam yönetiminin yalnızca sınır komşularından değil; bölgedeki daha geniş aktörlerden gelebilecek hava tehditlerine karşı da bir savunma kapasitesi oluşturma arayışında olabileceğini düşündürüyor. Mısır, Suudi Arabistan, Yemen ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin dâhil olduğu geniş güvenlik çemberi, bu ihtimali daha da güçlendiriyor.
Suriye’nin bu ülkelerle ilişkileri ise son yıllarda dalgalı seyir izliyor. Mısır ile diplomatik temaslar temkinli de olsa sürerken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ilişkiler normalleşme süreciyle birlikte yeniden canlanma eğilimi mevcut.
Yemen ise doğrudan ikili ilişkilerden ziyade bölgesel denklem içinde dolaylı bir etki alanı oluşturuyor. Şam’ın yalnızca geleneksel müttefiklerine değil, Arap dünyasının farklı aktörlerine bakışı bu nedenle güvenlik sendromlu.
Doğu Akdeniz’deki tehlike!..
Öte yandan Doğu Akdeniz’de artan askerî hareketlilik de bu kaygıyı derinleştiriyor. Avrupa ülkeleri, ABD ve NATO unsurlarının bölgede konuşlandırdığı deniz gücü; uçak gemileri, destroyerler ve erken uyarı sistemleriyle birlikte hava ve deniz sahasında yoğun bir gözetim ve müdahale kapasitesi oluşturuyor.
Bu durum, Suriye açısından yalnızca karadan değil, denizden ve havadan da çok katmanlı bir baskı hissi doğuruyor. Dolayısıyla Şam yönetimi, çevresinde giderek genişleyen bu askerî kuşatmayı dikkate alarak, klasik hava savunma anlayışının ötesine geçen; insansız hava araçları, füze tehditleri ve elektronik harp unsurlarını kapsayan daha entegre bir savunma hattı kurma arayışında.
Kiev’den Ortadoğu’ya uzanan stratejik hamle…
Volodimir Zelenskiy ile Ahmed el-Şara arasında Şam’da gerçekleşen görüşme, klasik diplomatik temasların ötesine geçen jeopolitik bir arayış. İlk bakışta Ukrayna ile Suriye arasında doğrudan bir bağ yokmuş gibi görünse de değişen güç dengeleri bu tür temasları giderek daha anlamlı hâle getiriyor.
Görüşmenin merkezinde güvenlik, askeri-teknik iş birliği ve tecrübe paylaşımı yer alıyor. Ukrayna, savaş sahasında özellikle insansız hava araçları ve hava savunması alanında edindiği tecrübeyi diplomatik bir araç olarak kullanarak farklı bölgelerde etki alanını genişletmeye çalışıyor. Suriye ise uzun süre tek eksenli yürüttüğü dış politikasını çeşitlendirme ve yeni aktörlerle temas kurma arayışını sürdürüyor.
Zelenskiy’den Suriye`ye; Rus üslerini kapatma!
Bu temas, Rusya faktöründen bağımsız düşünülemez. Ukrayna, yalnızca cephede değil, Rusya’nın nüfuz alanlarında da denge kurmaya çalışırken; Suriye de geçmişte büyük ölçüde bağımlı olduğu ilişkilerin ötesine geçerek alternatif açılımlar geliştirme eğilimi gösteriyor.
Ukrayna heyetinin, Suriyeli yetkililerden ilginç ve dikkat çekici bir talepte bulunduğu; Rusya’nın Suriye egemenlik sahası içinde yer alan askerî üslerinin kapatılmamasının gündeme getirildiği belirtiliyor. Bu talebin gerekçesi olarak ise söz konusu üslerin kapatılması hâlinde buradaki teknik ekipman, silah ve mühimmat ile askerî personelin Ukrayna cephesine sevk edilebileceği değerlendirmesi söz konusu.
Enerji jeopolitiğinden gıda jeopolitiğine stratejik geçiş…
Ukrayna’nın güvenilir bir gıda tedarikçisi olarak üstlenebileceği role özellikle vurgu yapılırken; bölge genelinde gıda güvenliğini güçlendirmeye yönelik ortak fırsatlar da kapsamlı biçimde ele alındığı görüşmede taraflar, yalnızca mevcut ihtiyaçlara cevap verecek kısa vadeli çözümler değil; aynı zamanda sürdürülebilir tedarik zincirleri ve alternatif lojistik hatlar üzerinden daha kalıcı bir iş birliği zemini oluşturma arayışına odaklandı.
Uluslararası gerilimlerin arttığı bir dönemde, küresel gıda tedarik yollarının güvenliğinin gündeme gelmesi dikkat çekici. Bu durum, enerji jeopolitiği kadar gıda jeopolitiğinin de önümüzdeki süreçte stratejik bir başlık hâline geleceğine işaret ediyor. Karadeniz’den Doğu Akdeniz’e uzanan hat üzerinde tahıl akışı, liman güvenliği ve deniz ulaşımının sürekliliği gibi unsurlar, artık yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda siyasi ve güvenlik boyutlarıyla da ele alınan kritik konular arasında yer alıyor.
Kamuoyu; İsrail`in, desteklediği Zelensky`nin Suriye ziyaretine neden tepki vermediğini merak ettiği gibi, Zelensky`nin “askeri ve güvenlik alanındaki deneyimlerin paylaşımına büyük ilgi var” sözüyle Suriye`den ne beklediğini bilmek istiyor. Acaba Ukrayna ordusunun saflarında Rus ordusuna karşı savaşacak asker talebinde mi bulundu?
Şu ana kadar: Zelensky`nin Suriye ziyaretine ilişkin İsrail hükümetinden resmî ve doğrudan bir tepki açıklaması yok. Ne Başbakanlık ne de Savunma Bakanlığı düzeyinde açık bir reaksiyon verilmedi. İsrail bu ziyareti kendisine doğrudan tehdit olarak görmüyor.
Kendisi muhtacı himmet bir dede, nerde kaldı gayrıya himmet ede!
.
Ömür Çelikdönmez, dikGAZETE.com
&1086;&1084;&1102;&1088; &1095;&1077;&1083;&1080;&1082;&1076;&1105;&1085;&1084;&1077;&1079;, &1044;&1080;&1082;&1075;&1072;&1079;&1077;&1090;&1077;
Seçilmiş Kaynakça
https://sana.sy/tr/presidency/2290495/
https://www.azernews.az/region/256629.html
https://www.jpost.com/international/article-892154
https://www.gazeta.ru/politics/news/2026/04/05/28206241.shtml
https://lenta.ru/news/2026/04/05/zelenskogo-zainteresoval-voennyy-opyt-sirii/
|
